US Iran Conflict 2026 : અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને લઈને એક ચોંકાવનારો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પના મતે, ઈરાન હવે ઘૂંટણિયે આવી ગયું છે અને ગમે ત્યારે ઐતિહાસિક પરમાણુ સમજૂતી (Nuclear Deal) થઈ શકે છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સૈન્ય તણાવ બાદ, ઈરાને અમેરિકા દ્વારા આપવામાં આવેલા ૧૫ મુદ્દાના શાંતિ પ્રસ્તાવ પર હકારાત્મક સંકેતો આપ્યા છે. આ અહેવાલ એવા સમયે આવ્યા છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધ અને વાટાઘાટો બંને એકસાથે ચાલી રહ્યા છે.
હોર્મુઝની ખાડીમાં ‘પોઝિટિવ’ સંકેત
વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વની એવી હોર્મુઝની ખાડી (Strait of Hormuz) માંથી ઈરાને અમેરિકાના 20 વિશાળ તેલના ટેન્કરોને પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે. ટ્રમ્પ આ ઘટનાને એક મોટા હકારાત્મક સંકેત તરીકે જોઈ રહ્યા છે. અગાઉ ઈરાન આ રસ્તે અમેરિકી જહાજોને રોકવાની ધમકી આપતું હતું, પરંતુ હવે સમજૂતીની લાલચમાં તેણે નરમ વલણ અપનાવ્યું હોય તેમ જણાય છે.
#WATCH | US President Donald J Trump says, “… I can’t define it exactly, but they (Iran) gave us, I think as a sign of respect, 20 boats of oil, big, big boats of oil going through the Hormuz Strait. That’s taking place starting tomorrow morning, over the next couple of… pic.twitter.com/ZAD0T9Ao4U
— ANI (@ANI) March 30, 2026
નિષ્ફળતાનો ઇતિહાસ અને નવી આશા
ઈરાન સાથેની વાટાઘાટોનો ઈતિહાસ ઘણો ઉતાર-ચઢાવવાળો રહ્યો છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરી પહેલા પણ બંને દેશો વચ્ચે ત્રણ રાઉન્ડની વાટાઘાટો નિષ્ફળ રહી હતી. ઈરાન તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Program) અને બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામ બંધ કરવા તૈયાર નહોતું, જેના કારણે અમેરિકાએ સૈન્ય હુમલાનો સહારો લેવો પડ્યો હતો.
અમેરિકા-ઈરાન સમજૂતીના મુખ્ય પાસાઓ:
| વિગત | જૂની સમજૂતી (ઓબામા યુગ) | વર્તમાન પ્રસ્તાવ (ટ્રમ્પ યુગ) |
| પરમાણુ ક્ષમતા | મર્યાદિત નિયંત્રણ | સંપૂર્ણ નાબૂદી (Total Elimination) |
| મિસાઈલ પ્રોગ્રામ | ઉલ્લેખ નહોતો | બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પર પ્રતિબંધ |
| સમયમર્યાદા | ટૂંકા ગાળા માટે | કાયમી ઉકેલ (Permanent Solution) |
| નિરીક્ષણ | આંશિક | ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાં તપાસ |
ટ્રમ્પનો ઓબામા પર પ્રહાર
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા દ્વારા કરવામાં આવેલા પરમાણુ કરારને ‘અમેરિકાનો સૌથી ખરાબ સોદો’ ગણાવ્યો છે. ટ્રમ્પના મતે, જો તે કરાર ચાલુ રહ્યો હોત તો આજે ઈરાન પરમાણુ હથિયારો (Nuclear Weapons) થી સજ્જ હોત અને આખી દુનિયા તેના જોખમ હેઠળ હોત. ટ્રમ્પ સરકારનું કહેવું છે કે તેમણે ઈરાનના પરમાણુ ઠેકાણાઓ પર બોમ્બમારો કરીને તેને હથિયાર બનાવતા અટકાવ્યો છે.
સત્તા પરિવર્તન અને નવો યુગ
ટ્રમ્પે એવો પણ દાવો કર્યો છે કે ઈરાનમાં જૂનું નેતૃત્વ સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યું છે. ત્યાં હવે સત્તા પરિવર્તન (Regime Change) જેવી સ્થિતિ છે. જોકે, તેમણે એમ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન સાથે કંઈપણ નિશ્ચિત નથી. જો વાટાઘાટો ફરીથી નિષ્ફળ જશે, તો અમેરિકા જમીની હુમલો કરવામાં જરા પણ સંકોચ નહીં રાખે. અત્યારે અમેરિકા ઈરાન સાથે જે કડકાઈથી વર્તી રહ્યું છે, તેવું ઈતિહાસમાં ક્યારેય જોવા મળ્યું નથી.
આ પણ વાંચો : શું અમેરિકામાં લોકશાહી ખતરામાં છે? ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિઓ વિરુદ્ધ ‘નો કિંગ્સ’ આંદોલનની ત્રીજી લહેર, જાણો શું છે વિવાદ